De afgelopen maanden vonden er in verschillende studentensteden gesprekken plaats tussen de Plaatselijke Kamers van Verenigingen (PKvV’s) en DUWO over de voorgestelde hospiteerbeleidswijziging van DUWO. Het voorgenomen plan van DUWO betekent dat niet langer de bewoners van een studentenhuis zelf vrij hun kamergenoten kiezen, maar dat DUWO een groep studenten selecteert die mag hospiteren. Tijdens deze gesprekken zijn verschillende mogelijke plannen aan bod gekomen, waarbij studenten steevast benadrukten de vrije keuze van hospiteren te willen beschermen. Vanaf 23 april zal DUWO een knoop doorhakken om in mei of juni met een definitief voorstel te komen. Niemand weet welke richting DUWO nu op beweegt. De heldere signalen van studenten, politiek en gemeenten lijken vooralsnog aan dovemansoren gericht. Daarom roept de Landelijke Kamer van Verenigingen DUWO nu op: behoud het hospiteerrecht van studentenhuizen en laat huurders zelf hun huisgenoten kiezen.
Ten eerste, mist de voorgestelde beleidswijziging een feitelijke onderbouwing en leunt DUWO sterk op onderbuikgevoelens. Zo geeft DUWO als argument voor het nieuwe hospiteerbeleid dat er met de huidige regels geen sprake is van een eerlijke kans op een kamer voor een student die niet lid is van een studentenvereniging. Uit cijfers uit Delft blijkt echter dat maximaal 50% van de hospiteerkamers bewoond wordt door een student die lid is van een studentenvereniging, terwijl van de uitwonende of woningzoekende Delftse studenten 51% lid is van een VeRa-vereniging (VeRa is de Delftse PKvV). De cijfers voor Leiden laten eenzelfde beeld zien. In de praktijk betekent dit dat er voor zowel leden als niet-leden van studentenverenigingen een kamertekort is, maar dat het wel eerlijk is verdeeld.
Ten tweede, is er geen enkel draagvlak onder studenten of andere belangrijke stakeholders, zoals de onderwijsinstellingen en de gemeente, voor deze beleidswijziging. Studenten hebben meermaals in verschillende gesprekken, onderzoeken, petities en uitingen aangegeven dat zij geen enkel heil zien in deze wijziging; men wil zelf bepalen wiens haar zij uit het doucheputje moeten halen. Ook vanuit de politiek en de universiteiten is geen enkele steun uitgesproken voor de beleidswijziging. Sterker nog: zowel in Leiden als Delft riep een meerderheid van de gemeenteraad op om het vrije hospiteren te behouden.
Het is goed te verklaren waarom er geen draagvlak is voor de nieuwe hospiteerplannen. Zo toont onderzoek van het Trimbos-instituut en het RIVM aan dat 60% van de studenten zich eenzaam voelt en ruim 80% regelmatig angst- of somberheidsklachten ervaart. Terwijl wonen in een hechte, vrij gekozen woongemeenschap één van de sterkste beschermende factoren is voor mentaal welzijn. Bovendien zullen juist de kleinere verenigingen, zonder eigen sociëteit, het meeste lijden onder de nieuwe hospiteerregels. Denk hierbij aan religieuze verenigingen die Bijbelkringen houden in, veelal kleine, verenigingshuizen en waar leden samen met andere religieuze studenten hun studentenleven combineren met het geloof. Of leden van de lhbti+-gemeenschap die elkaar gevonden hebben in de veilige omgeving van een huis en nu gedwongen worden deze veiligheid en vrijheid op te geven.
Waar veel studenten, politici en anderen om vrezen, is het einde van de studentenhuizen en cultuur zoals we die in Nederland kennen. Studentenhuizen zijn de plek waar studenten samen komen om te studeren, te wonen en samen activiteiten te ondernemen. Dit versterkt niet alleen de band tussen verschillende studenten, maar ook de band met de vereniging, onderwijsinstelling en de stad zelf. De band tussen huisgenoten is één van de belangrijkste relaties die een student aangaat in zijn studententijd en dit kan en mag DUWO niet zomaar beperken. Iedereen in Nederland zou zelf moeten kunnen bepalen met wie zij willen wonen en waar zij zich prettig voelen.
Ten slotte, is er wel een duidelijke oplossingsrichting in zicht: studentenverenigingen delen immers de ambitie dat iedere student een eerlijke kans op huisvesting dient te hebben en zien ook dat het huidige systeem zijn gebreken heeft met het volledig gedecentraliseerde woningaanbod. De belangrijkste maatregel die DUWO daarvoor kan nemen is transparantie: verplichte publicatie van álle hospiteerberichten via ROOM. Dat is een concrete stap die brede steun heeft. Wat ontbreekt, is enig draagvlak voor het afschaffen van de vrije keuze door bewoners zelf.
De Landelijke Kamer van Verenigingen roept DUWO op om het recht om vrij te hospiteren te behouden en studenten de volledige vrijheid te blijven geven om hun nieuwe huisgenoten zelf te kiezen.
